{"id":1091,"date":"2024-04-10T09:57:48","date_gmt":"2024-04-10T09:57:48","guid":{"rendered":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?p=1091"},"modified":"2024-04-10T09:57:48","modified_gmt":"2024-04-10T09:57:48","slug":"kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/","title":{"rendered":"Kognitywistyka &#8211; co to jest? Czym si\u0119 zajmuje?"},"content":{"rendered":"<p>Kognitywistyka to obszar bada\u0144 naukowych koncentruj\u0105cy si\u0119 na funkcjonowaniu zmys\u0142\u00f3w, umys\u0142u oraz m\u00f3zgu. Stanowi ona dziedzin\u0119 interdyscyplinarn\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 elementy psychologii poznawczej, neurobiologii, filozofii umys\u0142u, nauk przyrodniczych, sztucznej inteligencji, logiki, fizyki oraz lingwistyki.<\/p>\n<h2>Co to jest kognitywistyka?<\/h2>\n<p><strong>Kognitywistyka to dziedzina nauki, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 analiz\u0105 proces\u00f3w umys\u0142owo-poznawczych, takich jak percepcja, \u015bwiadomo\u015b\u0107, pami\u0119\u0107, rozumienie, wnioskowanie, zdolno\u015bci j\u0119zykowe, rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w, procesy komunikacyjne, reprezentacje poznawcze i inne. <\/strong>Badania kognitywistyczne obejmuj\u0105 zar\u00f3wno naturalne jak i sztuczne systemy poznawcze, badanie ludzi, zwierz\u0105t oraz urz\u0105dze\u0144 elektronicznych przeznaczonych do przetwarzania danych, oraz wspierania naturalnych proces\u00f3w poznawczych. <strong>Kognitywistyka jest nauk\u0105 interdyscyplinarn\u0105, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy w sobie obszary nauki, takie jak: psychologia poznawcza, neurobiologia, filozofia umys\u0142u, sztuczna inteligencja, lingwistyka, logika oraz fizyka.<\/strong><\/p>\n<p>Pocz\u0105tki tej nauki si\u0119gaj\u0105 lat 50. ubieg\u0142ego wieku, kiedy zosta\u0142a zapocz\u0105tkowana w Stanach Zjednoczonych. Kognitywistyka zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozwija\u0107 w ca\u0142ej Europie Zachodniej oraz w Polsce dopiero w latach 90.<\/p>\n<h2>Czym zajmuje si\u0119 kognitywistyka?<\/h2>\n<p>Kognitywistyka zajmuje si\u0119 badaniem tego, <strong>czym jest poznanie, jakie ma zastosowanie i jak funkcjonuje. <\/strong>Kognitywistyka bada:<\/p>\n<ul>\n<li>umys\u0142,<\/li>\n<li>my\u015blenie,<\/li>\n<li>pami\u0119\u0107,<\/li>\n<li>j\u0119zyk,<\/li>\n<li>uwag\u0119,<\/li>\n<li>uczenie si\u0119,<\/li>\n<li>percepcj\u0119,<\/li>\n<li>inteligencj\u0119,<\/li>\n<li>\u015bwiadomo\u015b\u0107,<\/li>\n<li>wyobra\u017ani\u0119,<\/li>\n<li>podejmowanie decyzji,<\/li>\n<li>sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Lista przyk\u0142adowych pyta\u0144, kt\u00f3re zadaje si\u0119 w kognitywistyce:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Jak ludzki m\u00f3zg przetwarza i interpretuje informacje sensoryczne?<\/li>\n<li>Czy m\u00f3zg i umys\u0142 to jedno i to samo?<\/li>\n<li>Czy dzia\u0142anie zmys\u0142u i pami\u0119ci wzrokowej mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dzia\u0142ania filmu?<\/li>\n<li>W jaki spos\u00f3b ludzie przetwarzaj\u0105 i rozumiej\u0105 j\u0119zyk?<\/li>\n<li>Jakie s\u0105 podstawowe r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy naturaln\u0105 inteligencj\u0105 a sztuczn\u0105 inteligencj\u0105?<\/li>\n<li>Jak zmienia si\u0119 nasze postrzeganie rzeczywisto\u015bci pod wp\u0142ywem emocji i nastroju?<\/li>\n<li>Co przyci\u0105ga nasz\u0105 uwag\u0119?<\/li>\n<li>Jakie s\u0105 nasze przekonania na temat naszych my\u015bli, a co tak naprawd\u0119 si\u0119 dzieje?<\/li>\n<li>Jak mo\u017cna zdefiniowa\u0107 bycie istot\u0105 \u015bwiadom\u0105 i jak wygl\u0105da ta \u015bwiadomo\u015b\u0107?<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Dzia\u0142y kognitywistyki<\/h2>\n<p>Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa dzia\u0142y kognitywistyki. Pierwszym z nich jest <strong>kognitywistyka symboliczna<\/strong>, kt\u00f3ra <strong>skupia si\u0119 na tworzeniu abstrakcyjnych funkcji my\u015blowych, kt\u00f3re s\u0105 powszechne dla ludzi i dotycz\u0105 takich obszar\u00f3w jak samo\u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong> (np. metakognitywistyka), <strong>podejmowanie decyzji oraz inteligencja spo\u0142eczna.<\/strong> Ta dziedzina bada uniwersalne cechy jednostki, grup spo\u0142ecznych, organizacji oraz robot\u00f3w. Takie podej\u015bcie naukowe prowadzi do integracji r\u00f3\u017cnych paradygmat\u00f3w, takich jak teoria system\u00f3w, in\u017cynieria, nauki spo\u0142eczne i kognitywistyka. W wyniku tego powstaje nowe podej\u015bcie, znane jako in\u017cynieria socjokognitywna (lub socio-kognitywna), kt\u00f3re rozwijane jest przez Adama Mari\u0119 Gadomskiego w ramach meta-teorii TOGA.<\/p>\n<p>Pod wzgl\u0119dem technologicznym kognitywistyka symboliczna koncentruje si\u0119 na rozwijaniu baz wiedzy oraz budowie z\u0142o\u017conych System\u00f3w Bazuj\u0105cych na Wiedzy, kt\u00f3re maj\u0105 na celu realizacj\u0119 r\u00f3\u017cnych funkcji, typowych dla inteligentnych system\u00f3w. <strong>Jednym z istotnych, ale nadal niewystarczaj\u0105co rozwi\u0105zanych problem\u00f3w kognitywistyki jest definicja \u015bwiadomo\u015bci, czyli zdolno\u015bci syntezy i refleksji nad w\u0142asnym my\u015bleniem.<\/strong><\/p>\n<p>Drugim dzia\u0142em kognitywistyki jest <strong>kognitywistyka subsymboliczna<\/strong>, kt\u00f3ra <strong>opiera swoje badania g\u0142\u00f3wnie na analizie proces\u00f3w my\u015blowych zachodz\u0105cych w ludzkim m\u00f3zgu, kt\u00f3re s\u0105 wyja\u015bniane poprzez zrozumienie funkcji sieci neuronowych. <\/strong>Obecnie, coraz bardziej popularnym podej\u015bciem w tej dziedzinie jest integracja wzorc\u00f3w i modeli pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych dziedzin naukowych, takich jak tradycyjne badania nad poznawaniem, psychologia, neurobiologia oraz inne dziedziny nauk przyrodniczych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kognitywistyka to obszar bada\u0144 naukowych koncentruj\u0105cy si\u0119 na funkcjonowaniu zmys\u0142\u00f3w, umys\u0142u oraz m\u00f3zgu. Stanowi ona dziedzin\u0119 interdyscyplinarn\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 elementy psychologii&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1092,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.9.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kognitywistyka - co to jest? Czym si\u0119 zajmuje? - Blog skupksiazek.pl<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kognitywistyka to interdyscyplinarna dziedzina nauki badaj\u0105ca procesy umys\u0142owo-poznawcze. Czym si\u0119 zajmuje?\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kognitywistyka - co to jest? Czym si\u0119 zajmuje? - Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kognitywistyka to interdyscyplinarna dziedzina nauki badaj\u0105ca procesy umys\u0142owo-poznawcze. Czym si\u0119 zajmuje?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-04-10T09:57:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/kognitywistyka_1280_670.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"670\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog skupksiazek.pl\",\"description\":\"Artyku\\u0142y ze \\u015bwiata literatury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/kognitywistyka_1280_670.jpg\",\"width\":1280,\"height\":670,\"caption\":\"Kognitywistyka\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\",\"name\":\"Kognitywistyka - co to jest? Czym si\\u0119 zajmuje? - Blog skupksiazek.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-04-10T09:57:48+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-10T09:57:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\"},\"description\":\"Kognitywistyka to interdyscyplinarna dziedzina nauki badaj\\u0105ca procesy umys\\u0142owo-poznawcze. Czym si\\u0119 zajmuje?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/kognitywistyka-co-to-jest-czym-sie-zajmuje\/\",\"name\":\"Kognitywistyka &#8211; co to jest? Czym si\\u0119 zajmuje?\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\",\"name\":\"Tezeusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d06fb0c6dad8d216da877fc14e928a31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tezeusz\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1093,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions\/1093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}