{"id":121,"date":"2021-12-29T14:10:35","date_gmt":"2021-12-29T14:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?p=121"},"modified":"2021-12-29T14:10:35","modified_gmt":"2021-12-29T14:10:35","slug":"jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/","title":{"rendered":"Jak zosta\u0107 poet\u0105 i napisa\u0107 sw\u00f3j pierwszy wiersz [Poradnik]"},"content":{"rendered":"

Sztuka daje przestrze\u0144 emocjom, spostrze\u017ceniom, prze\u017cyciom. Pozwala znale\u017a\u0107 uj\u015bcie dla potrzeby aktywizmu spo\u0142ecznego, s\u0142u\u017cy dydaktyce, inspiruje. Przez wieki zmienia\u0142a si\u0119 jej funkcja. Arty\u015bci, niezale\u017cnie od wybranego medium, tworzyli dla samego procesu tworzenia, dla mobilizowania narodu do walki lub krytycznego oceniania rzeczywisto\u015bci. Poezja daje tw\u00f3rcy ogromne mo\u017cliwo\u015bci \u2013 ale co zrobi\u0107, by je wykorzysta\u0107? Jak napisa\u0107 dobry wiersz, a potem kolejny, by w ko\u0144cu zosta\u0107 poet\u0105<\/strong>? Oto kilka cennych rad dla pocz\u0105tkuj\u0105cych pisarzy.<\/p>\n

Jak napisa\u0107 wiersz? Zacznij od czytania!<\/h2>\n

Ka\u017cdy tw\u00f3rca, chc\u0105cy zajmowa\u0107 si\u0119 s\u0142owem pisanym, musi zacz\u0105\u0107 od czytania. Najlepiej nie zamyka\u0107 si\u0119 na dzie\u0142a z jednej epoki lub jednego autora. Dla tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej najcenniejsze b\u0119dzie poznawanie trop\u00f3w literackich, najwa\u017cniejszych motyw\u00f3w, nawi\u0105za\u0144 do klasyki literatury i najwa\u017cniejszych tekst\u00f3w kultury w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata<\/strong>. Obcowanie z mnogo\u015bci\u0105 styl\u00f3w, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 form i zasad, jakie rz\u0105dzi\u0142y wierszami, pozwoli wypracowa\u0107 w\u0142asny, niepowtarzalny spos\u00f3b wyrazu.<\/p>\n

Oczytanie chroni r\u00f3wnie\u017c przed szafowaniem wznios\u0142ymi poj\u0119ciami przy jednoczesnym \u015blizganiu si\u0119 po powierzchni danego zagadnienia, bez ich g\u0142\u0119bszego zrozumienia. Na pocz\u0105tek mo\u017cesz wi\u0119c si\u0119gn\u0105\u0107 do tw\u00f3rczo\u015bci niekwestionowanej mistrzyni opisywania codzienno\u015bci \u2013 Wis\u0142awy Szymborskiej<\/strong>. Noblistka z niebywa\u0142\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i czu\u0142o\u015bci\u0105 dostrzega\u0142a zwyk\u0142e b\u0142ahostki, tworz\u0105c z nich \u015bwiatowej klasy poezj\u0119. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na pisz\u0105cego wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Tomasza R\u00f3\u017cyckiego, kt\u00f3ry z ogromn\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 dostrzega ka\u017cdy cie\u0144 emocji, widzi filozofi\u0119 w okruszkach na stole czy poszukuje odwiecznych rytm\u00f3w w codzienno\u015bci. Bez wynios\u0142ego tonu, pompatyczno\u015bci czy przesadnej dramaturgii.<\/p>\n

Czytaj\u0105c poezj\u0119 zauwa\u017cysz szybko, \u017ce w najlepszych wierszach nie brakuje dos\u0142owno\u015bci. Nie ka\u017cdy wers musi zawiera\u0107 trudn\u0105 do rozgryzienia metafor\u0119. Znajdziesz ogrom prostych w przekazie dzie\u0142, kt\u00f3re zostawiaj\u0105 jednak du\u017ce pole do interpretacji<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie w literaturze wsp\u00f3\u0142czesnej wiersze skracane s\u0105 do miniaturowych form, jednak nie ma w nich s\u0142\u00f3w przypadkowych. Dzi\u0119ki tej precyzji trzywersowy utw\u00f3r staje si\u0119 dzie\u0142em, kt\u00f3re mo\u017cna analizowa\u0107 na wiele sposob\u00f3w. Tak pisze np. Julia Szychowiak, Ryszard Krynicki, Krystyna Mi\u0142ob\u0119dzka czy Bohdan Zadura.<\/p>\n

W stron\u0119 klasyki, czyli jak napisa\u0107 wiersz rymowany?<\/h2>\n

Fakt, \u017ce \u017cyjesz w okre\u015blonej epoce literackiej, nie musi wcale wymusza\u0107 konkretnych sposob\u00f3w tworzenia. Najlepsi poeci cz\u0119sto wymykali si\u0119 epokowym wzorcom i si\u0119gali po formy wyprzedzaj\u0105ce ich czasy<\/strong>. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest Cyprian Kamil Norwid lub Witkacy. Mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c si\u0119ga\u0107 wstecz i niczym Zbigniew Herbert lub Czes\u0142aw Mi\u0142osz czerpa\u0107 z klasycznych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni poeci najcz\u0119\u015bciej decyduj\u0105 si\u0119 tworzy\u0107 bez rym\u00f3w (o tym, jak napisa\u0107 wiersz bia\u0142y, opowiemy za chwil\u0119). Je\u015bli jednak chcesz zdecydowa\u0107 si\u0119 na poezj\u0119 rymowan\u0105, przyda Ci si\u0119 nieco teorii. Mo\u017cesz na przyk\u0142ad zdecydowa\u0107 si\u0119 na tym etapie na konkretny gatunek literacki: sonet, od\u0119, fraszk\u0119 czy hymn<\/strong>. Wymusi to okre\u015blon\u0105 struktur\u0119 wiersza, w przypadku niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w \u2013\u00a0 bardzo restrykcyjn\u0105.<\/p>\n

Dowiedz si\u0119 te\u017c, jakie s\u0105 rodzaje rym\u00f3w. Nie chodzi tylko o uk\u0142ad parzysty (AABB) lub krzy\u017cowy (ABAB), ale umiejscowienie rym\u00f3w w tek\u015bcie: inicjalne, zewn\u0119trzne, wewn\u0119trzne, ko\u0144cowe. Bardzo wa\u017cne jest te\u017c poznanie podzia\u0142u rym\u00f3w ze wzgl\u0119du na przestrze\u0144 akcentuj\u0105c\u0105<\/strong> (np. rymy m\u0119skie, \u017ce\u0144skie, dok\u0142adne, niedok\u0142adne itd.).<\/p>\n

\"ksi\u0105\u017cka<\/p>\n

I tu w\u0142a\u015bnie warto dostrzec, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poetycka wcale nie jest kwesti\u0105 wy\u0142\u0105cznie natchnienia i talentu. Wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119 niebywale precyzyjnej strukturze Iliady<\/em> i Odysei<\/em> opartej na heksametrze daktylicznym. Tacy poeci jak Adam Mickiewicz czy Norwid korzystali z metrum jakim jest heksametr polski. Stosowanie sylabotonizmu wymaga ogromnych nak\u0142ad\u00f3w pracy i doskona\u0142ego warsztatu<\/strong>!<\/p>\n

Ale pocz\u0105tkuj\u0105cy tw\u00f3rcy nie musz\u0105 wcale zaczyna\u0107 od poznawania zasad sylabotonizmu. Co wi\u0119cej \u2013 nigdy nie musz\u0105 z nich korzysta\u0107! Wa\u017cne jest to, by nauczy\u0107 si\u0119 budowa\u0107 rytm wiersza oraz nie ba\u0107 si\u0119 poprawek. Praca nad wierszem mo\u017ce trwa\u0107 d\u0142ugo, my\u015bli mog\u0105 d\u0142ugi czas kot\u0142owa\u0107 si\u0119 w g\u0142owie, zmienia\u0107 swoj\u0105 posta\u0107. Nie b\u00f3j si\u0119 przelewa\u0107 tego na papier i wprowadza\u0107 zmian w swoich utworach. Nic nie stoi na przeszkodzie, by korzysta\u0107 z internetowych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pomog\u0105 znale\u017a\u0107 bardziej pasuj\u0105ce s\u0142owa! Korzystaj ze s\u0142ownik\u00f3w rym\u00f3w, synonim\u00f3w czy wyra\u017ce\u0144 bliskoznacznych<\/strong>, a ju\u017c sam proces tworzenia przyniesie Ci du\u017co nowej wiedzy.<\/p>\n

Bez rymu, ale nie bez rytmu, czyli jak napisa\u0107 wiersz bia\u0142y<\/h2>\n

Pozbawiony rym\u00f3w wiersz r\u00f3wnie\u017c posiada okre\u015blon\u0105 budow\u0119. A przynajmniej mo\u017ce takow\u0105 posiada\u0107! Odpowiednio zbudowany rytm utworu nadaje mu tempo, strukturyzuje i sam w sobie mo\u017ce by\u0107 zabiegiem stylistycznym. Wiersze sylabiczne, sylabotoniczne i toniczne mog\u0105 by\u0107 bia\u0142e, a jednocze\u015bnie opiera\u0107 si\u0119 na stabilnym szkielecie<\/strong>.<\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej poezji cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiersze wolne \u2013 w tym przypadku forma wiersza mo\u017ce stanowi\u0107 element sztuki wizualnej, rozszerza\u0107 znaczenia, prowokowa\u0107. S\u0142owa rozsypane na kartce, wieloznaczeniowo\u015b\u0107 i abstrakcja \u2013 spr\u00f3buj wykorzysta\u0107 to w swoim wierszu<\/strong>! Nawet je\u015bli eksperyment trafi do szuflady, efekt mo\u017ce Ci\u0119 zaskoczy\u0107. Inspiracj\u0105 mo\u017ce by\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dadaist\u00f3w czy np. Jacka Dehnela.<\/p>\n

Jak napisa\u0107 wiersz mi\u0142osny? Znaj swoj\u0105 publiczno\u015b\u0107!<\/h2>\n

W \u015brodowisku poetyckim nieustannie trwa dyskusja o tym, czy pisze si\u0119 dla siebie, czy dla swoich odbiorc\u00f3w. Przez wieki to pytanie wraca\u0142o, tylko brzmia\u0142o nieco inaczej, a mianowicie: jaka jest funkcja poezji i rola poety<\/strong>? Nie b\u0119dziemy pr\u00f3bowali na nie odpowiedzie\u0107, jednak zasugerujemy, \u017ce pewien typ wierszy wymaga przede wszystkim uwzgl\u0119dnienia swoich czytelnik\u00f3w.<\/p>\n

\"jak<\/p>\n

Wiersz mi\u0142osny napisany nie tylko po to, by da\u0107 wyraz uczuciom, ale i zaprezentowa\u0107 je ukochanej osobie, wymaga uwzgl\u0119dnienia jej percepcji. Warto w taki utw\u00f3r wple\u015b\u0107 wspomnienia z wsp\u00f3lnych chwil, intymne emocje czy skupi\u0107 si\u0119 na cechach tej drugiej osoby, aby tre\u015b\u0107 by\u0142a unikalna i personalna<\/strong>.<\/p>\n

Napisanie dobrego wiersza jest trudne, ale dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 mo\u017cna \u0107wiczy\u0107! Warto obcowa\u0107 cz\u0119sto z poezj\u0105, du\u017co czyta\u0107 i jeszcze wi\u0119cej pisa\u0107<\/strong>, aby rozpozna\u0107 sw\u00f3j styl oraz nauczy\u0107 si\u0119 formu\u0142owa\u0107 swoje my\u015bli. Obserwuj \u015bwiat i dostrzegaj w nim pi\u0119kno na co dzie\u0144 \u2013 to niezmierzone \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sztuka daje przestrze\u0144 emocjom, spostrze\u017ceniom, prze\u017cyciom. Pozwala znale\u017a\u0107 uj\u015bcie dla potrzeby aktywizmu spo\u0142ecznego, s\u0142u\u017cy dydaktyce, inspiruje. Przez wieki zmienia\u0142a si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":122,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"yoast_head":"\nJak zosta\u0107 poet\u0105 i napisa\u0107 sw\u00f3j pierwszy wiersz [Poradnik] - Blog skupksiazek.pl<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak zosta\u0107 poet\u0105 i napisa\u0107 sw\u00f3j pierwszy wiersz [Poradnik] - Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sztuka daje przestrze\u0144 emocjom, spostrze\u017ceniom, prze\u017cyciom. Pozwala znale\u017a\u0107 uj\u015bcie dla potrzeby aktywizmu spo\u0142ecznego, s\u0142u\u017cy dydaktyce, inspiruje. Przez wieki zmienia\u0142a si\u0119…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-12-29T14:10:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pexels-ena-marinkovic-3713689-1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minut\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog skupksiazek.pl\",\"description\":\"Artyku\\u0142y ze \\u015bwiata literatury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pexels-ena-marinkovic-3713689-1-scaled.jpg\",\"width\":1920,\"height\":2560,\"caption\":\"jak zosta\\u0107 poet\\u0105\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\",\"name\":\"Jak zosta\\u0107 poet\\u0105 i napisa\\u0107 sw\\u00f3j pierwszy wiersz [Poradnik] - Blog skupksiazek.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-12-29T14:10:35+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-29T14:10:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-zostac-poeta-i-napisac-swoj-pierwszy-wiersz-poradnik\/\",\"name\":\"Jak zosta\\u0107 poet\\u0105 i napisa\\u0107 sw\\u00f3j pierwszy wiersz [Poradnik]\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\",\"name\":\"Tezeusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d06fb0c6dad8d216da877fc14e928a31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tezeusz\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121\/revisions\/126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}