{"id":677,"date":"2024-02-20T13:51:04","date_gmt":"2024-02-20T13:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?p=677"},"modified":"2024-02-20T13:51:04","modified_gmt":"2024-02-20T13:51:04","slug":"praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/","title":{"rendered":"Praca u podstaw &#8211; definicja, charakterystyka, przedstawiciele, przyk\u0142ady"},"content":{"rendered":"<p>Pozytywi\u015bci mieli ca\u0142kiem odmienne podej\u015bcie do \u017cycia ni\u017c romantycy. Dla nich nie liczy\u0142a si\u0119 bohaterska \u015bmier\u0107, ale rozw\u00f3j intelektualny i ekonomiczny narodu, kt\u00f3ry przetrwa z\u0142e czasy niewolni nie wynaradawiaj\u0105c si\u0119. Aby tego dokona\u0107, sformu\u0142owano wiele idei, jak praca u podstaw, praca organiczna, czy te\u017c asymilacja \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<h2>Praca u podstaw &#8211; definicja i charakterystyka<\/h2>\n<p><strong>Praca u podstaw by\u0142a jednym<\/strong><strong> z najwa\u017cniejszych za\u0142o\u017ce\u0144 polskiego pozytywizmu, maj\u0105cym na celu odbudowanie gospodarcze i kulturalne Polski poprzez edukacj\u0119 i podniesienie poziomu \u017cycia najbiedniejszych warstw spo\u0142ecznych <\/strong>na wsiach i w miastach, dzi\u0119ki czemu mog\u0142y one w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w prac\u0119 na rzecz pomna\u017cania bogactwa narodowego. Dzia\u0142anie to mia\u0142o tak\u017ce niwelowa\u0107 zabiegi wynaradawiania, kt\u00f3re zaborcy podejmowali w tamtych czasach coraz bardziej (rusyfikacja i germanizacja).<\/p>\n<p>Skierowano w\u00f3wczas uwag\u0119 na zaniedbanych w polskich realiach ch\u0142op\u00f3w. Wykszta\u0142cona inteligencja zesz\u0142a ku nizinom spo\u0142ecznym, by dzieli\u0107 si\u0119 z nimi wiedz\u0105, wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0105 i rozbudza\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 dla lepszej przysz\u0142o\u015bci. Za\u0142o\u017cenia pracy u podstaw realizowano <strong>zak\u0142adaj\u0105c szko\u0142y i biblioteki, samorz\u0105dy wiejskie, k\u00f3\u0142ka gospody\u0144 wiejskich oraz sp\u00f3\u0142dzielnie rolne. <\/strong>Dla polskich pozytywist\u00f3w niezwykle wa\u017cne by\u0142y tak\u017ce <strong>altruizm, zasada \u017cywego i aktywnego uczestnictwa w sprawach spo\u0142ecznych, wielkie poszanowanie dla pracy i nauki oraz szerzenie patriotyzmu.<\/strong><\/p>\n<h2>Praca u podstaw &#8211; najwa\u017cniejsi przedstawiciele<\/h2>\n<p>W\u015br\u00f3d przedstawicieli pr\u0105du pozytywistycznego zwi\u0105zanych z postulatem pracy u podstaw znajdywali si\u0119 pisarze, intelektuali\u015bci oraz aktywi\u015bci spo\u0142eczni, kt\u00f3rzy konsekwentnie d\u0105\u017cyli do poprawy warunk\u00f3w \u017cycia najbiedniejszych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa. Za najwa\u017cniejszych z nich mo\u017cna uzna\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Aleksander \u015awi\u0119tochowski <\/strong>&#8211;<strong>\u00a0<\/strong>pisarz, publicysta, historyk oraz dzia\u0142acz spo\u0142eczny. Sta\u0142 si\u0119 jednym z ojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli warszawskiego pozytywizmu.\u00a0<strong>Tw\u00f3rca manifestu \u201ePraca u podstaw\u201d <\/strong>opublikowanego w 1873 roku, czyli programu o\u015bwiaty i edukacji najni\u017cszej warstwy spo\u0142ecznej.<\/li>\n<li><strong>Boles\u0142aw Prus<\/strong> &#8211; pisarz, prozaik i publicysta. W swoich pracach cz\u0119sto odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do motywu krzywdy i niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna dostrzec m.in. w <strong>\u201eLalce\u201d<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Eliza Orzeszkowa<\/strong> &#8211; jedna z najwybitniejszych powie\u015bciopisarek w okresie polskiego pozytywizmu. Porusza\u0142a tematyk\u0119 rodziny, narodu i roli kobiety w spo\u0142ecze\u0144stwie. Zach\u0119ca\u0142a do emancypacji kobiet, pracy nad sob\u0105, zdobywania wykszta\u0142cenia i samodzielno\u015bci finansowej.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Praca u podstaw &#8211; przyk\u0142ady w literaturze<\/h2>\n<p>Pozytywi\u015bci w swoich dzie\u0142ach literackich starali si\u0119 akcentowa\u0107 konieczno\u015b\u0107 edukacji najbiedniejszych, dlatego ich teksty nierzadko dotykaj\u0105 w\u0142a\u015bnie tej problematyki. Do najbardziej znanych przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re szerzy\u0142y ide\u0119 pracy u podstaw, nale\u017c\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u201eLudzie bezdomni\u201d Stefana \u017beromskiego\u00a0<\/strong>&#8211; doktor <strong>Tomasz Judym<\/strong>, kieruj\u0105c si\u0119 idea\u0142ami pracy u podstaw, zrezygnowa\u0142 z w\u0142asnej mi\u0142o\u015bci i dobrostanu dla leczenia ch\u0142op\u00f3w, uczenia ich higieny, czysto\u015bci oraz rozwijania w nich zdrowych nawyk\u00f3w. Bohater jest bezkompromisowy i konsekwentny w swoich dzia\u0142aniach, ale w walce o popraw\u0119 losu biednych pozostaje osamotniony.<\/li>\n<li><strong>\u201eSi\u0142aczka\u201d Stefana \u017beromskiego<\/strong> &#8211; g\u0142\u00f3wna bohaterka <strong>Stanis\u0142awa Bozowska<\/strong> to nauczycielka, kt\u00f3rej \u017cyciowym celem sta\u0142o si\u0119 nauczanie najbiedniejszej i najbardziej licznej warstwy spo\u0142ecznej, za co zap\u0142aci\u0142a przedwczesn\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/li>\n<li><strong>\u201eLalka\u201d Boles\u0142awa Prusa<\/strong> &#8211; przedsi\u0119biorczy kupiec <strong>Stanis\u0142aw Wokulski<\/strong> b\u0119d\u0105c na Powi\u015blu jest \u015bwiadkiem ludzkiej n\u0119dzy, wynikaj\u0105cej z bezrobocia i braku perspektyw, zaczyna snu\u0107 plany o rozbudowie Warszawy i poprawie warunk\u00f3w \u017cycia biednego mieszcza\u0144stwa. Na przyk\u0142adzie furmana Wysockiego, czy prostytutki Marianny, aktywizuje ubogich i umo\u017cliwia im zarabianie na w\u0142asne utrzymanie.<\/li>\n<li><strong>\u201eAntek\u201d Boles\u0142awa Prusa\u00a0<\/strong>&#8211; tytu\u0142owy bohater jest zdolny i ambitny, ale ze wzgl\u0119du na fatalny poziom edukacji na wsi, nie mo\u017ce realizowa\u0107 swoich marze\u0144.<\/li>\n<li><strong>\u201eNad Niemnem\u201d Elizy Orzeszkowej\u00a0<\/strong>&#8211; m\u0142ody <strong>Witold Korczy\u0144ski<\/strong> nabywa wiedz\u0119 w szkole agronomicznej i dzieli si\u0119 ni\u0105 z ch\u0142opami, z kt\u00f3rymi przebywa podczas pracy.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Praca u podstaw a praca organiczna<\/h2>\n<p>Has\u0142o pracy organicznej pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c w O\u015bwieceniu, ale zwykle kojarzone jest z okresem pozytywizmu. <strong>Pozytywi\u015bci pojmowali nar\u00f3d w kategorii organizmu ludzkiego, w kt\u00f3rym wszystkie organy musia\u0142y sprawnie funkcjonowa\u0107, by ten m\u00f3g\u0142 prawid\u0142owo dzia\u0142a\u0107<\/strong>. Wyr\u00f3\u017cniano trzy organy tworz\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo: wytwarzaj\u0105ce, wymieniaj\u0105ce i reguluj\u0105ce. Ka\u017cdy z nich musia\u0142 podj\u0105\u0107 wysi\u0142ek pracy dla dobra wsp\u00f3lnego i dla wsp\u00f3lnej korzy\u015bci.\u00a0<strong>Praca organiczna, jako troska o wszystkie warstwy spo\u0142eczne, by\u0142a zatem \u015bci\u015ble powi\u0105zana z dzia\u0142aniami pracy u podstaw<\/strong>, czyli obszarem aktywno\u015bci spo\u0142ecznej, skoncentrowanym na najubo\u017cszych i najbardziej potrzebuj\u0105cych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pozytywi\u015bci mieli ca\u0142kiem odmienne podej\u015bcie do \u017cycia ni\u017c romantycy. Dla nich nie liczy\u0142a si\u0119 bohaterska \u015bmier\u0107, ale rozw\u00f3j intelektualny i&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":678,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.9.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Praca u podstaw - definicja, charakterystyka, przedstawiciele, przyk\u0142ady<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest praca u podstaw? Poznaj definicj\u0119, za\u0142o\u017cenia, przedstawicieli i przyk\u0142ady dzie\u0142 literackich okresu pozytywizmu.\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Praca u podstaw - definicja, charakterystyka, przedstawiciele, przyk\u0142ady\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest praca u podstaw? Poznaj definicj\u0119, za\u0142o\u017cenia, przedstawicieli i przyk\u0142ady dzie\u0142 literackich okresu pozytywizmu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-20T13:51:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/praca_u_podstaw_1280_670.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"670\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog skupksiazek.pl\",\"description\":\"Artyku\\u0142y ze \\u015bwiata literatury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/praca_u_podstaw_1280_670.jpg\",\"width\":1280,\"height\":670,\"caption\":\"Praca u podstaw\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\",\"name\":\"Praca u podstaw - definicja, charakterystyka, przedstawiciele, przyk\\u0142ady\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-02-20T13:51:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-20T13:51:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\"},\"description\":\"Czym jest praca u podstaw? Poznaj definicj\\u0119, za\\u0142o\\u017cenia, przedstawicieli i przyk\\u0142ady dzie\\u0142 literackich okresu pozytywizmu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/praca-u-podstaw-definicja-charakterystyka-przedstawiciele-przyklady\/\",\"name\":\"Praca u podstaw &#8211; definicja, charakterystyka, przedstawiciele, przyk\\u0142ady\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\",\"name\":\"Tezeusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d06fb0c6dad8d216da877fc14e928a31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tezeusz\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":681,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions\/681"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}