{"id":718,"date":"2024-02-23T07:41:36","date_gmt":"2024-02-23T07:41:36","guid":{"rendered":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?p=718"},"modified":"2024-02-23T07:41:36","modified_gmt":"2024-02-23T07:41:36","slug":"dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/","title":{"rendered":"Dynastia Habsburg\u00f3w – w\u0142adcy chronologicznie, drzewo genealogiczne, choroby, ciekawostki"},"content":{"rendered":"

Maj\u0105ca bogat\u0105 histori\u0119 i wp\u0142yw na wiele europejskich pa\u0144stw dynastia Habsburg\u00f3w wzbudza zainteresowanie zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na swoich w\u0142adc\u00f3w, jak i dyskusje wok\u00f3\u0142 chor\u00f3b dziedzicznych oraz intryguj\u0105cych fakt\u00f3w z \u017cycia cz\u0142onk\u00f3w rodu. W niniejszym artykule przybli\u017cymy histori\u0119 tej znacz\u0105cej dynastii, przedstawiaj\u0105c przebieg panowania w\u0142adaj\u0105cych ni\u0105 monarch\u00f3w oraz zawi\u0142o\u015bci genealogiczne, a tak\u017ce rzucimy \u015bwiat\u0142o na niekt\u00f3re ciekawostki zwi\u0105zane z \u017cyciem Habsburg\u00f3w.<\/p>\n

Kim byli Habsburgowie?<\/h2>\n

Habsburgowie byli dynasti\u0105 niemieck\u0105<\/strong>, jedn\u0105 z najbardziej znacz\u0105cych rodzin panuj\u0105cych w historii Europy.\u00a0 Za\u0142o\u017cy\u0142 j\u0105 Guntram Bogaty <\/strong>z Alzacji (X wiek), kt\u00f3rego potomkowie zamieszkali w p\u00f3\u0142nocnej Szwajcarii i tytu\u0142owali si\u0119 grafami z Habsburga. Jej nazwa wywodzi si\u0119 od pierwszej posiad\u0142o\u015bci rodu, czyli zamku Habsburg<\/strong>.<\/p>\n

Przedstawiciele dynastii Habsburg\u00f3w panowali m.in. w krajach niemieckich i w\u0142oskich, \u015awi\u0119tym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na W\u0119grzech i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na \u015al\u0105sku, ziemiach polskich, ukrai\u0144skich, serbskich i wo\u0142oskich oraz w hiszpa\u0144skich i portugalskich koloniach w Azji, Afryce i obu Amerykach. Przez wieki trzonem monarchii by\u0142o Arcyksi\u0119stwo Austriackie,<\/strong> kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 rozleg\u0142ym imperium, zwanym Monarchi\u0105 Habsburg\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

Dynastia Habsburg\u00f3w – w\u0142adcy chronologicznie<\/h2>\n

Historia Habsburg\u00f3w obfituje w losy pe\u0142ne dramatycznych zwrot\u00f3w, konflikt\u00f3w, ale tak\u017ce triumf\u00f3w i sukces\u00f3w. Ich posiad\u0142o\u015bci rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 od Austrii po Hiszpani\u0119, a ka\u017cda z nich przynosi\u0142a w\u0142adc\u00f3w i dziedzictwo, kt\u00f3re mia\u0142o znaczenie nie tylko dla samej dynastii, lecz tak\u017ce dla Europy.<\/p>\n

    \n
  • Rudolf I Habsburg<\/strong> – pierwszy kr\u00f3l Niemiec z dynastii Habsburg\u00f3w, panuj\u0105cy w latach 1273-1291. Stara\u0142 si\u0119 zapewni\u0107 swojemu synowi sukcesj\u0119 w Niemczech, jednak elektorzy obawiali si\u0119 rosn\u0105cej pot\u0119gi rodu Habsburg\u00f3w. Wobec tego po jego \u015bmierci tron przej\u0105\u0142 niespokrewniony z Habsburgami Adolf z Nassau.<\/li>\n
  • Albrecht I Habsburg<\/strong> – syn Rudolfa I i Gertrudy-Anny, ksi\u0105\u017c\u0119 Austrii od 1282 i kr\u00f3l Niemiec od 1298, kiedy to zosta\u0142 wybrany w Moguncji jako antykr\u00f3l przeciwko kr\u00f3lowi Adolfowi z Nassau. Zwyci\u0119\u017cy\u0142 go w bitwie pod G\u00f6llheim i sta\u0142 si\u0119 jednow\u0142adc\u0105 Rzeszy.<\/li>\n
  • Fryderyk I\u00a0<\/b>(Fryderyk III Pi\u0119kny)<\/strong> – syn Albrechta I\u00a0 i El\u017cbiety Tyrolskiej, ksi\u0105\u017c\u0119 Austrii i Styrii 1306-1330, antykr\u00f3l niemiecki 1314-1325.<\/li>\n
  • Albrecht II Kulawy\u00a0<\/strong>– syn Albrechta I, ksi\u0105\u017c\u0119 austriacki, po \u015bmierci brata Leopolda I S\u0142awnego zarz\u0105dza\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Austrii, a po \u015bmierci Fryderyka I wraz z bratem Ottonem przej\u0119li rz\u0105dy w Austrii i Styrii.<\/li>\n
  • Albrecht III Habsburg<\/strong> – syn Albrechta II i Joanny von Pfirt, ksi\u0105\u017c\u0119 austriacki, wraz z bratem Leopoldem III obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w posiad\u0142o\u015bciach Habsburg\u00f3w.<\/li>\n
  • Leopold III Habsburg<\/strong> – brat Albrechta III.<\/li>\n
  • Albrecht IV Habsburg\u00a0<\/b>– syn Albrechta III i Beatrycze Hohenzollern.<\/li>\n
  • Albrecht II Habsburg\u00a0<\/span><\/strong>– syn Albrechta IV i Joanny Zofii Bawarskiej, ksi\u0105\u017c\u0119 Austrii od 1404 (jako Albrecht V<\/strong>), margrabia Moraw od 1423, kr\u00f3l Niemiec, Czech (jako Albrecht I<\/strong>), W\u0119gier i Chorwacji oraz ksi\u0105\u017c\u0119 Luksemburga.<\/span><\/li>\n
  • Ernest \u017belazny\u00a0<\/b>– syn Leopolda III i ksi\u0119\u017cniczki mediola\u0144skiej Viridis Visconti, w\u0142ada\u0142 austriackimi ksi\u0119stwami Styrii, Karyntii i Krainy w latach 1406-1424.\u00a0<\/span><\/li>\n
  • Fryderyk III Habsburg<\/strong> – syn Ernesta \u017belaznego i Cymbarki mazowieckiej, kr\u00f3l Niemiec od 1440, cesarz rzymski od 1452, ksi\u0105\u017c\u0119 austriacki od 1457 (jako Fryderyk V<\/strong>), arcyksi\u0105\u017c\u0119 od 1453.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\n
  • Maksymilian I Habsburg\u00a0<\/span><\/strong>– syn kr\u00f3la Fryderyka V i Eleonory Aviz, od 1486 kr\u00f3l Niemiec, od 1508 wybrany cesarz rzymski. By\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych tw\u00f3rc\u00f3w pot\u0119gi rodowej Habsburg\u00f3w.<\/span><\/li>\n
  • Karol V Habsburg\u00a0<\/strong>– syn Filipa I (syna Maksymiliana I i Marii) i Joanny Szalonej, kr\u00f3l Hiszpanii w latach 1516\u20131556 (jako Karol I<\/strong>) i wybrany cesarz rzymski w latach 1519\u20131556.<\/li>\n
  • Ferdynand I Habsburg\u00a0<\/strong>– syn Filipa I i Joanny Szalonej, arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii oraz ksi\u0105\u017c\u0119 Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, kr\u00f3l Czech, W\u0119gier i Chorwacji od 1526, kr\u00f3l niemiecki od 1531, cesarz rzymski od 1558.<\/li>\n
  • Maksymilian II Habsburg\u00a0<\/b>– syn Ferdynanda I i Anny Jagiellonki, cesarz, kr\u00f3l Czech, W\u0119gier i Chorwacji w latach 1564\u20131576.<\/li>\n
  • \u00a0Karol II Styryjski\u00a0<\/b>– brat Maksymiliana II, otrzyma\u0142 Styri\u0119, Karynti\u0119 i Krain\u0119 w kt\u00f3rych panowa\u0142 w latach 1564\u20131590.<\/li>\n
  • Rudolf II Habsburg\u00a0<\/b>– syn Maksimiliana II i Marii Habsburg, cesarz rzymski, kr\u00f3l Czech w latach 1576-1611, kr\u00f3l W\u0119gier i Chorwacji (jako Rudolf I<\/strong>) oraz arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii (jako Rudolf V<\/strong>) w latach 1576-1608.<\/li>\n
  • Maciej Habsburg\u00a0<\/b>– brat Rudolfa II, kr\u00f3l W\u0119gier i Chorwacji (jako Maciej II<\/strong>) oraz arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii w latach 1608\u20131619, Czech w latach 1611\u20131619, cesarz w latach 1612\u20131619.<\/li>\n
  • Ferdynand II Habsburg <\/b>– syn Karola Styryjskiego i ksi\u0119\u017cniczki bawarskiej Marii Anny Wittelsbach, kr\u00f3l Czech w latach 1617\u20131637 i W\u0119gier w latach 1618\u20131637, cesarz rzymski w latach 1619\u20131637.<\/li>\n
  • Ferdynand III Habsburg\u00a0<\/b>– syn Ferdynanda II i ksi\u0119\u017cniczki bawarskiej Marii Anny Bawarskiej, kr\u00f3l W\u0119gier i Chorwacji w latach 1637\u20131657 oraz Czech w latach 1637\u20131657, wybrany cesarz rzymski w latach 1637\u20131657 (kr\u00f3l rzymski od 1636).<\/li>\n
  • Leopold I Habsburg\u00a0<\/b>– syn cesarza Ferdynanda III i Marii Anny Hiszpa\u0144skiej, kr\u00f3l W\u0119gier od 1655, kr\u00f3l Czech od 1656, arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii od 1657, a tak\u017ce kr\u00f3l Niemiec i cesarz rzymski od 1658.<\/li>\n
  • J\u00f3zef I Habsburg<\/strong> – syn cesarza Leopolda I i Eleonory Magdaleny z Wittelsbach\u00f3w, kr\u00f3l Niemiec od 1690, cesarz rzymski 1705\u20131711, kr\u00f3l Czech i W\u0119gier, arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii.<\/li>\n
  • Karol VI Habsburg\u00a0<\/b>– brat J\u00f3zefa I, cesarz, kr\u00f3l W\u0119gier (jako Karol III<\/strong>) i Czech (jako Karol II<\/strong>), arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii od 1711. To ostatni m\u0119ski przedstawiciel dynastii Habsburg\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/li>\n
  • Maria Teresa Habsburg\u00a0<\/strong>– c\u00f3rka cesarza i ksi\u0119\u017cniczki El\u017cbiety z Brunszwiku-Wolfenb\u00fcttel, kr\u00f3lowa w Czechach i na W\u0119grzech, niekoronowana cesarzowa od 1745. Jej prawo do sukcesji, gdy zmar\u0142 Karol VI, zabezpieczone zosta\u0142o przez sankcj\u0119 pragmatyczn\u0105. \u017bona\u00a0Franciszka I Stefana<\/strong> Lotary\u0144skiego<\/strong>.<\/li>\n
  • J\u00f3zef II Habsburg\u00a0<\/b>– syn Marii Teresy Habsburg i Franciszka I Lotary\u0144skiego, cesarz rzymski w latach 1765\u20131790.<\/li>\n
  • Leopold II Habsburg <\/b>– brat J\u00f3zefa II, wielki ksi\u0105\u017c\u0119 Toskanii od 1765 roku, cesarz rzymski oraz kr\u00f3l W\u0119gier i Czech od 1790 roku.<\/li>\n
  • Franciszek II<\/b> Habsburg\u00a0<\/strong>– syn Leopolda II i Marii Ludwiki Burbon, w latach 1792\u20131806 ostatni cesarz rzymski, kr\u00f3l Czech i W\u0119gier w latach 1792\u20131835, pierwszy cesarz Austrii (jako Franciszek I<\/strong>) 1804\u20131835.<\/li>\n
  • Ferdynand I Habsburg\u00a0<\/b>– syn Franciszka II i Marii Teresy Burbon, cesarz austriacki w latach 1835-1848, kr\u00f3l W\u0119gier 1830-1848 (jako Ferdynand V<\/strong>).<\/li>\n
  • Franciszek Karol Habsburg\u00a0<\/strong>– brat Ferdynanda I.<\/li>\n
  • Franciszek J\u00f3zef I\u00a0<\/b>– syn arcyksi\u0119cia Franciszka Karola i Zofii Wittelsbach, w latach 1848\u20131916 cesarz Austrii i kr\u00f3l W\u0119gier, kr\u00f3l Czech i kr\u00f3l Chorwacji, w latach 1848\u20131866 Prezydent Zwi\u0105zku Niemieckiego. M\u0105\u017c El\u017cbiety Bawarskiej, czyli ksi\u0119\u017cniczki Sissi.<\/b><\/li>\n
  • Karol Ludwik\u00a0<\/b><\/strong>– brat Franciszka J\u00f3zefa I.<\/li>\n
  • Otto Franciszek Austriacki<\/strong> – syn Karola Ludwika i Marii Annunziaty Burbon, arcyksi\u0105\u017c\u0119 austriacki.<\/li>\n
  • Karol I Habsburg\u00a0<\/b>– syn Ottona i Marii J\u00f3zefy Saskiej, ostatni w\u0142adca Cesarsko-Kr\u00f3lewskich Austro-W\u0119gier<\/strong> (jako kr\u00f3l W\u0119gier \u2013 Karol IV<\/strong>, jako kr\u00f3l Czech \u2013 Karol III<\/strong>). O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Zyt\u0105 Burbon-Parme\u0144sk\u0105<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n

    Dynastia Habsburg\u00f3w – drzewo genealogiczne<\/h2>\n

    Genealogia rodu Habsburg\u00f3w jest niezwykle rozbudowana i pe\u0142na interesuj\u0105cych po\u0142\u0105cze\u0144 rodzinnych. Analizuj\u0105c j\u0105, mo\u017cna dostrzec, jak skomplikowane by\u0142y powi\u0105zania mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi ga\u0142\u0119ziami rodu oraz jakie konsekwencje mia\u0142y te relacje dla dziedziczenia tron\u00f3w i posiad\u0142o\u015bci. Poni\u017csze drzewo genealogiczne prezentuje rodzin\u0119 Habsburg\u00f3w do ostatniego m\u0119skiego potomka tej dynastii, czyli Karola VI:<\/p>\n

    \"Drzewo<\/p>\n

    Choroby w rodzinie Habsburg\u00f3w<\/h2>\n

    Habsburgowie w czasie swojego panowania kierowali si\u0119 mottem zapo\u017cyczonym od rzymskiego poety Owidiusza, kt\u00f3re brzmia\u0142o nast\u0119puj\u0105co: \u201eNiech inni prowadz\u0105 wojny, a ty szcz\u0119\u015bliwa Austrio \u017ce\u0144 si\u0119<\/em>\u201d <\/strong>(\u201eBella gerant alii, tu, felix Austria, nube\u201d). Dzi\u0119ki licznie zawieranym ma\u0142\u017ce\u0144stwom uzyskali obszary Burgundii, Holandii, Czech i W\u0119gier, zak\u0142adaj\u0105c jednocze\u015bnie pot\u0119\u017cne hiszpa\u0144skie imperium. W celu zabezpieczenia posiad\u0142o\u015bci, Habsburgowie \u017cenili si\u0119 tak\u017ce mi\u0119dzy sob\u0105. <\/strong><\/p>\n

    Efektem kazirodztwa sta\u0142y si\u0119 ich charakterystyczne rysy, jak wyra\u017anie uwypuklona warga i dolna szcz\u0119ka oraz haczykowaty nos, kt\u00f3ry lekko opada\u0142.<\/strong> S\u0142ynna „warga habsburska” stanowi\u0142a jednak najmniejszy problem, poniewa\u017c wielu cz\u0142onk\u00f3w rodu cierpia\u0142o na choroby umys\u0142owe i epilepsj\u0119, ci\u0105\u017ce ko\u0144czy\u0142y si\u0119 poronieniami, a urodzone niemowl\u0119ta by\u0142y bardzo s\u0142abe.<\/strong><\/p>\n

    Przyk\u0142adowo ostatni przedstawiciel hiszpa\u0144skich Habsburg\u00f3w, Karol II, wywodzi\u0142 si\u0119 ze zwi\u0105zku Filipa IV i jego siostrzenicy Marianny Habsburg<\/strong>. W efekcie tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa ch\u0142opiec nie m\u00f3wi\u0142 do czwartego roku \u017cycia, uczy\u0142 si\u0119 chodzi\u0107 przez osiem lat i nigdy nie nauczy\u0142 si\u0119 czyta\u0107 ani pisa\u0107. Posiada\u0142 tak\u017ce bardzo zniekszta\u0142con\u0105 \u017cuchw\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 problemy z normalnym jedzeniem. Nie by\u0142 zdolny do prokreacji i rz\u0105dzenia.\u00a0<\/strong>Po jego \u015bmierci, wraz z walk\u0105 o sukcesj\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105, wybuch\u0142a istna wojna \u015bwiatowa.<\/p>\n

    Dynastia Habsburg\u00f3w – ciekawostki<\/h2>\n

    Habsburgowie nale\u017celi do najwa\u017cniejszych dynastii Europy. Byli pierwszymi w\u0142adcami, kt\u00f3rych posiad\u0142o\u015bci obejmowa\u0142y ca\u0142y \u015bwiat. Oto najciekawsze fakty na ich temat:<\/p>\n

      \n
    1. Dynastia ta zosta\u0142a nazwana od swojej pierwotnej siedziby, czyli zamku Habsburg, a konkretnie od s\u0142\u00f3w „hab” lub „haw”, oznaczaj\u0105cych przej\u015bcie.<\/strong> Wed\u0142ug legendy, nazwa ta wywodzi si\u0119 od niemieckiego s\u0142owa „Habichtsburg”, co oznacza Zamek Jastrz\u0119bi<\/strong>, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w Szwajcarii.<\/li>\n
    2. Habsburgowie wiele razy\u00a0wydawali wyroki \u015bmierci na swoich politycznych rywali<\/strong>, kt\u00f3rzy krzy\u017cowali im plany. Jedn\u0105 z ich ofiar by\u0142a polska kr\u00f3lowa, Bona Sforza<\/strong>.<\/li>\n
    3. Dynastia by\u0142a stale sk\u0142\u00f3cona z Francj\u0105<\/strong>.<\/li>\n
    4. Niekt\u00f3rzy genealogowie uwa\u017cali, \u017ce przodkiem niemieckiej dynastii by\u0142 nawet Juliusz Cezar.<\/strong><\/li>\n
    5. Habsburgowie praktykowali endogami\u0119<\/strong>, regu\u0142\u0119 nakazuj\u0105c\u0105 zawieranie ma\u0142\u017ce\u0144stw i p\u0142odzenie dzieci wewn\u0105trz w\u0142asnej grupy.<\/li>\n
    6. Rudolf Habsburg pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo<\/strong>, zabijaj\u0105c wcze\u015bniej swoj\u0105 kochank\u0119, Mari\u0119 Vetser\u0119. Oficjalnie jako przyczyn\u0119 jego \u015bmierci podawano udar m\u00f3zgu lub atak serca.<\/li>\n
    7. Franciszek Ferdynand kocha\u0142 polowania<\/strong> i zabija\u0142, co popadnie. Szacuje si\u0119, \u017ce pozbawi\u0142 \u017cycia ponad 250 tysi\u0119cy rozmaitych zwierz\u0105t<\/strong>. Jego osobistym rekordem by\u0142o blisko 2 tysi\u0105ce ofiar w ci\u0105gu jednego dnia.<\/strong><\/li>\n
    8. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Leopold I kaza\u0142 t\u0142uc na \u015bmier\u0107 uwi\u0119zione lisy<\/strong> i wykorzystywa\u0142 do tego zadania kar\u0142y.<\/li>\n
    9. Albrecht I Habsburg zosta\u0142 zamordowany przez w\u0142asnego bratanka Jana Parricida <\/strong>w 1308 roku nad rzek\u0105 Reuss.<\/li>\n
    10. Obecnie potomkowie Habsburg\u00f3w u\u017cywaj\u0105 nazwy arcyksi\u0105\u017c\u0119cej i nazwiska „von Habsburg”<\/strong> jedynie w Niemczech. W Austrii, ze wzgl\u0119du na zakaz stosowania orzecznika „von”, pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 okre\u015bleniem „Habsburg-Lothringen”.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Dynastia Habsburg\u00f3w w skr\u00f3cie – najwa\u017cniejsze informacje i wydarzenia<\/h2>\n

      Najstarszym znanym przedstawicielem rodu Habsburg\u00f3w by\u0142<\/strong> Guntram Bogaty<\/strong>, hrabia Alzacji, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 za czas\u00f3w Mieszka I. Jego wnuk Radbot wraz ze swoim bratem Wernerem, biskupem Strasburga i przyjacielem cesarza Henryka II, wybudowali twierdz\u0119 w dzisiejszej p\u00f3\u0142nocnej Szwajcarii i nazwali j\u0105 Jastrz\u0119bi Gr\u00f3d \u2013 Habitschburg<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie od niej powsta\u0142a nazwa dynastii. W kolejnych latach Habsburgowie powi\u0119kszali posiad\u0142o\u015bci na pograniczu Szwajcarii, Francji i Niemiec.<\/p>\n

      W 1273 roku hrabia Rudolf z Habsburga zosta\u0142 wybrany kr\u00f3lem niemieckim.<\/strong> To wydarzenie stanowi\u0142o pocz\u0105tek wielkiej kariery Habsburg\u00f3w, kt\u00f3rzy awansowali z niepozornego rodu hrabiowskiego do czo\u0142\u00f3wki europejskiej polityki. W\u0142adca sprawnie organizowa\u0142 korzystne uk\u0142ady dynastyczne, aran\u017cuj\u0105c ma\u0142\u017ce\u0144stwa Habsbur\u017canek z panami s\u0105siednich kraj\u00f3w. Zacz\u0105\u0142 tak\u017ce gromadzi\u0107 posiad\u0142o\u015bci na terenie Austrii. Po Rudolfie w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 jego syn Albrecht, a nast\u0119pnie wnuk Fryderyk.<\/strong> Potem jednak Habsburgowie utracili tytu\u0142 cesarki na p\u00f3\u0142tora wieku. Odebrano im r\u00f3wnie\u017c szwajcarskie posiad\u0142o\u015bci.<\/p>\n

      Do europejskiej pierwszej ligi Habsburgowie powr\u00f3cili w XV w. Odzyskali koron\u0119 w Niemczech i zdobyli prawa do tron\u00f3w czeskiego i w\u0119gierskiego. W XVI wieku Habsburgowie zwyci\u0119\u017cyli tak\u017ce w rywalizacji dynastycznej z Jagiellonami<\/strong> w Europie \u015arodkowej, przy\u0142\u0105czaj\u0105c tym samym do swojego terytorium Czechy i W\u0119gry. Maksymilian I<\/strong> dzi\u0119ki pierwszemu o\u017cenkowi obj\u0105\u0142 Burgundi\u0119 i Niderlandy, a drugi zagwarantowa\u0142 mu tak\u017ce wp\u0142ywy we W\u0142oszech. Swojego syna wyda\u0142 za c\u00f3rk\u0119 w\u0142adc\u00f3w Kastylii i Aragonii, co zagwarantowa\u0142o dynastii sukcesj\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105.<\/p>\n

      W 1519\u00a0<\/strong>Karol V, wnuk Maksymiliana, obj\u0105\u0142 tron cesarski<\/strong>, b\u0119d\u0105c ju\u017c w\u0142adc\u0105 posiad\u0142o\u015bci austriacko-niemieckich, Niderland\u00f3w, Burgundii, cz\u0119\u015bci W\u0142och, Hiszpanii i jej zamorskich terytori\u00f3w. Wtedy to w\u0142a\u015bnie powsta\u0142o powiedzenie, \u017ce nad w\u0142adztwem Habsburg\u00f3w nigdy nie zachodzi s\u0142o\u0144ce<\/strong>. Kontrola tak rozleg\u0142ego terytorium okaza\u0142 si\u0119 trudna, dlatego Karol V w 1522 przekaza\u0142 posiad\u0142o\u015bci austriacko-niemieckie swojemu bratu Ferdynandowi. Wraz z abdykacj\u0105 Karola V w 1556 dynastia<\/strong>\u00a0podzieli\u0142a si\u0119 na dwie g\u0142\u00f3wne linie: <\/strong>hiszpa\u0144sk\u0105 i austriack\u0105.\u00a0<\/strong>Hiszpa\u0144sk\u0105 zapocz\u0105tkowa\u0142 Filip II, syn cesarza, kt\u00f3ry w 1580 obj\u0105\u0142 tak\u017ce tron portugalski i lini\u0119 austriack\u0105 zapocz\u0105tkowan\u0105 przez Ferdynanda I.<\/p>\n

      Wojna trzydziestoletnia przynios\u0142a spustoszenie posiad\u0142o\u015bci dynastii w Niemczech, Austrii i Czechach.<\/strong> Od po\u0142udnia terytoria habsburskie by\u0142y ci\u0105gle atakowane przez Turcj\u0119<\/strong>, a walki toczy\u0142y si\u0119 ze zmiennym powodzeniem. Wiede\u0144 by\u0142 dwukrotnie oblegany przez Turk\u00f3w.<\/p>\n

      W XVII wieku wygas\u0142a hiszpa\u0144ska linia Habsburg\u00f3w, a w 1740 linia m\u0119ska cz\u0119\u015bci austriackiej.<\/strong> Ostatni jej w\u0142adca, Karol VI, wyda\u0142 sankcj\u0119 pragmatyczn\u0105.\u00a0<\/strong>Wed\u0142ug jej postanowie\u0144 w przypadku wyga\u015bni\u0119cia linii m\u0119skiej rodu, wszystkie kraje dziedziczy linia \u017ce\u0144ska. Dlatego w\u0142adz\u0119 odziedziczy\u0142a c\u00f3rka Karola VI, Maria Teresa<\/strong> (1717\u20131780). Razem z m\u0119\u017cem, Franciszkiem I Lotary\u0144skim, zapocz\u0105tkowa\u0142a dynasti\u0119 habsbursko-lotary\u0144sk\u0105.\u00a0<\/strong><\/p>\n

      Kolejnym wyzwaniem dla kontynuacji istnienia monarchii by\u0142y wojny napoleo\u0144skie<\/strong>. Austria utraci\u0142a m.in. Niderlandy, Lombardi\u0119, Tyrol i Wenecj\u0119. W 1806 roku Napoleon zlikwidowa\u0142 \u015awi\u0119te Cesarstwo Rzymskie<\/strong>, kt\u00f3rego przyw\u00f3dcami od wiek\u00f3w byli Habsburgowie. Ostatecznie jednak dynastia w 1815 roku znalaz\u0142a si\u0119 w obozie zwyci\u0119zc\u00f3w i a\u017c do wybuchu I wojny \u015bwiatowej jej pa\u0144stwo (Cesarstwo Austriackie, a od 1867 roku dualistyczne Austro-W\u0119gry) nale\u017ca\u0142o do grona europejskich mocarstw.<\/p>\n

      Po d\u0142ugoletnim panowaniu cesarza Franciszka J\u00f3zefa I tron obj\u0105\u0142 Karol I. <\/strong>Rz\u0105dzi\u0142 zaledwie dwa lata. Zosta\u0142 zmuszony do abdykacji po odniesionej kl\u0119sce w pierwszej wojnie \u015bwiatowej. Odt\u0105d nowe republika\u0144skie w\u0142adze Austrii pozbawi\u0142y Habsburg\u00f3w posiad\u0142o\u015bci i prawa pobytu w ojczy\u017anie.\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Maj\u0105ca bogat\u0105 histori\u0119 i wp\u0142yw na wiele europejskich pa\u0144stw dynastia Habsburg\u00f3w wzbudza zainteresowanie zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na swoich w\u0142adc\u00f3w, jak…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":719,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"yoast_head":"\nDynastia Habsburg\u00f3w - w\u0142adcy chronologicznie, drzewo genealogiczne, choroby, ciekawostki<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Habsburgowie byli dynasti\u0105 niemieck\u0105, jedn\u0105 z najbardziej znacz\u0105cych rodzin panuj\u0105cych w historii Europy.\u00a0Poznaj jej w\u0142adc\u00f3w i histori\u0119.\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dynastia Habsburg\u00f3w - w\u0142adcy chronologicznie, drzewo genealogiczne, choroby, ciekawostki\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Habsburgowie byli dynasti\u0105 niemieck\u0105, jedn\u0105 z najbardziej znacz\u0105cych rodzin panuj\u0105cych w historii Europy.\u00a0Poznaj jej w\u0142adc\u00f3w i histori\u0119.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-23T07:41:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dynastia_habsburgow_1280_670.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"670\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minut\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog skupksiazek.pl\",\"description\":\"Artyku\\u0142y ze \\u015bwiata literatury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dynastia_habsburgow_1280_670.jpg\",\"width\":1280,\"height\":670,\"caption\":\"Dynastia Habsburg\\u00f3w\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\",\"name\":\"Dynastia Habsburg\\u00f3w - w\\u0142adcy chronologicznie, drzewo genealogiczne, choroby, ciekawostki\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-02-23T07:41:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-23T07:41:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\"},\"description\":\"Habsburgowie byli dynasti\\u0105 niemieck\\u0105, jedn\\u0105 z najbardziej znacz\\u0105cych rodzin panuj\\u0105cych w historii Europy.\\u00a0Poznaj jej w\\u0142adc\\u00f3w i histori\\u0119.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/dynastia-habsburgow-wladcy-chronologicznie-drzewo-genealogiczne-choroby-ciekawostki\/\",\"name\":\"Dynastia Habsburg\\u00f3w – w\\u0142adcy chronologicznie, drzewo genealogiczne, choroby, ciekawostki\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\",\"name\":\"Tezeusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d06fb0c6dad8d216da877fc14e928a31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tezeusz\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=718"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":721,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions\/721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}