{"id":772,"date":"2024-03-01T07:22:09","date_gmt":"2024-03-01T07:22:09","guid":{"rendered":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?p=772"},"modified":"2024-03-01T07:22:09","modified_gmt":"2024-03-01T07:22:09","slug":"jak-piszemy-skad-czy-z-kad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/","title":{"rendered":"Jak piszemy: sk\u0105d czy z k\u0105d?"},"content":{"rendered":"<p>W kwestii pisania niejednokrotnie pojawia si\u0119 dylemat: czy u\u017cy\u0107 formy \u201esk\u0105d\u201d czy \u201ez k\u0105d\u201d? Pocz\u0105tki tej dyskusji si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119boko do literatury j\u0119zyka polskiego.\u00a0Rozwa\u017caj\u0105c ten temat, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad w\u0142a\u015bciwym sposobem zapisu tego wyra\u017cenia.<\/p>\n<h2>Sk\u0105d czy z k\u0105d? Poprawna pisownia<\/h2>\n<p><strong>Poprawnym zapisem jest \u201esk\u0105d\u201d. <\/strong><strong>\u201eSk\u0105d\u201d to zaimek, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy do okre\u015blenia<\/strong> <strong>miejsca <\/strong>(Sk\u0105d jeste\u015b?), <strong>\u017ar\u00f3d\u0142a <\/strong>(Sk\u0105d wiesz, \u017ce to by\u0142em ja?) oraz <strong>przyczyny czego\u015b<\/strong> (Nie wiem, sk\u0105d ten pomys\u0142?). <strong>Stosowany jest r\u00f3wnie\u017c w funkcji pytajnej (Sk\u0105d masz te pi\u0119kne kolczyki?) lub wzgl\u0119dnej, w zdaniach podrz\u0119dnych (Id\u017a tam, sk\u0105d przyby\u0142e\u015b.).<\/strong> <strong>Sk\u0105d jest r\u00f3wnie\u017c wykrzyknikiem<\/strong>, kt\u00f3ry mo\u017cemy u\u017cy\u0107, je\u015bli chcemy co\u015b negowa\u0107 (A sk\u0105d! Pojecha\u0142 i nie wr\u00f3ci\u0142 jeszcze.). <strong>Czasami zaimek ten jest rozszerzany przez przyrostek \u201e\u017ce\u201d, jak w przypadku \u201esk\u0105d\u017ce\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-774\" src=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/skad_1200_800-1-1024x683.jpg\" alt=\"Sk\u0105d poprawna pisownia\" width=\"960\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/skad_1200_800-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/skad_1200_800-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/skad_1200_800-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/skad_1200_800-1.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<h2>K\u0142opotliwe sk\u0105d<\/h2>\n<p>Cz\u0119sto mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych niepoprawnych form zapisu tego s\u0142owa: zk\u0105d, z k\u0105d, z k\u0105t, sk\u0105t itp. Dlaczego jednak ten zaimek sprawia tyle trudno\u015bci? <strong>Jest to prawdopodobnie efekt tendencji do analogii: chcemy oddzieli\u0107 \u201ez\u201d od reszty wyrazu, poniewa\u017c u\u017cywamy go w kontekstach, takich jak \u201ez domu\u201d, \u201ez miasta\u201d, \u201ez parku\u201d, co automatycznie sugeruje nam rozdzielny zapis, kt\u00f3ry w tym przypadku jest b\u0142\u0119dny.<\/strong> Podobnie si\u0119gamy po \u201ez\u201d zamiast \u201es\u201d. Ko\u0144c\u00f3wka sp\u00f3\u0142g\u0142oski \u201et\u201d jest kwesti\u0105 fonetyczn\u0105 (wymawiamy &#8222;sk\u0105d&#8221; z &#8222;t&#8221;, poniewa\u017c na ko\u0144cu wyraz\u00f3w w j\u0119zyku polskim sp\u00f3\u0142g\u0142oski ulegaj\u0105 ubezd\u017awi\u0119cznieniu). W niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce wprowadzi\u0107 nas w b\u0142\u0105d pospolity rzeczownik &#8222;k\u0105t&#8221;.<\/p>\n<h2>Staropolska ciekawostka<\/h2>\n<p><strong>W dawnej polszczy\u017anie zaimek \u201esk\u0105d\u201d by\u0142 pisany jako \u201ezk\u0105d\u201d.<\/strong> Wymowa \u201ez\u201d pod wp\u0142ywem g\u0142oski \u201ek\u201d ulega\u0142a jednak zmianie, co spowodowa\u0142o u\u017cycie formy \u201ezk\u0105d\u201d jedynie jako uproszczenie fonetyczne. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie takie zapisy s\u0105 uznawane za niepoprawne. W kwestii poprawno\u015bci zapisu zawsze nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce piszemy \u201esk\u0105d\u201d.<\/p>\n<h2>Synonimy sk\u0105d<\/h2>\n<p>Je\u015bli <strong>\u201esk\u0105d\u201d jest u\u017cywane jako odpowied\u017a na czyj\u0105\u015b wypowied\u017a<\/strong>, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0105pienia go r\u00f3\u017cnymi synonimami, takimi jak: <strong>bynajmniej, nie, akurat, sk\u0105d\u017ce znowu, ale sk\u0105d, ani troch\u0119, (ale) gdzie tam, gdzie\u017c tam, jeszcze czego, my\u015bla\u0142by kto, nigdy w \u017cyciu, bro\u0144\/uchowaj Bo\u017ce, nic podobnego. <\/strong>Aczkolwiek w innych sytuacjach, gdy <strong>\u201esk\u0105d\u201d jest zaimkiem wskazuj\u0105cym na miejsce,<\/strong> mo\u017ce by\u0107 trudno znale\u017a\u0107 alternatyw\u0119, ale pomocne mo\u017ce by\u0107 wyra\u017cenie: <strong>z jakiego miejsca \/ kierunku, z kt\u00f3rego miejsca \/ kierunku, z jakiej okolicy, z kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci, z jakiego rejonu.<\/strong><\/p>\n<h2>Sk\u0105d czy z k\u0105d? Przyk\u0142ady u\u017cycia<\/h2>\n<p><strong>Przyk\u0142ady u\u017cycia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sk\u0105d <\/strong>pochodzisz?<\/li>\n<li>Nie rozumiem, <strong>sk\u0105d <\/strong>te podejrzenia.<\/li>\n<li>Ciekawi mnie, <strong>sk\u0105d <\/strong>oni si\u0119 znaj\u0105.<\/li>\n<li>Ale\u017c <strong>sk\u0105d<\/strong>! To by\u0142o pytanie retoryczne, oczywi\u015bcie.<\/li>\n<li><strong>Sk\u0105d <\/strong>wiesz, \u017ce matematyka jest moim ulubionym przedmiotem?<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W kwestii pisania niejednokrotnie pojawia si\u0119 dylemat: czy u\u017cy\u0107 formy \u201esk\u0105d\u201d czy \u201ez k\u0105d\u201d? Pocz\u0105tki tej dyskusji si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119boko do&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":773,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.9.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Jak piszemy: sk\u0105d czy z k\u0105d? - Blog skupksiazek.pl<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak piszemy: sk\u0105d czy z k\u0105d? W tym temacie dowiesz si\u0119 o poprawno\u015bci u\u017cycia tego zaimka w j\u0119zyku polskim.\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak piszemy: sk\u0105d czy z k\u0105d? - Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak piszemy: sk\u0105d czy z k\u0105d? W tym temacie dowiesz si\u0119 o poprawno\u015bci u\u017cycia tego zaimka w j\u0119zyku polskim.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog skupksiazek.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-01T07:22:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/jak_piszemy_skad_czy_z_kad_1280_670-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"670\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog skupksiazek.pl\",\"description\":\"Artyku\\u0142y ze \\u015bwiata literatury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/jak_piszemy_skad_czy_z_kad_1280_670-1.jpg\",\"width\":1280,\"height\":670,\"caption\":\"Jak piszemy sk\\u0105d czy z k\\u0105d\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\",\"name\":\"Jak piszemy: sk\\u0105d czy z k\\u0105d? - Blog skupksiazek.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-03-01T07:22:09+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-01T07:22:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\"},\"description\":\"Jak piszemy: sk\\u0105d czy z k\\u0105d? W tym temacie dowiesz si\\u0119 o poprawno\\u015bci u\\u017cycia tego zaimka w j\\u0119zyku polskim.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\",\"url\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/jak-piszemy-skad-czy-z-kad\/\",\"name\":\"Jak piszemy: sk\\u0105d czy z k\\u0105d?\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#\/schema\/person\/790428044842b9a9000397d084da71f7\",\"name\":\"Tezeusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d06fb0c6dad8d216da877fc14e928a31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tezeusz\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=772"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":775,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772\/revisions\/775"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skupksiazek.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}