Określenie kierunków świata jest konieczne do sprawnego poruszania się w terenie lub korzystania z map. Do głównych stron świata zaliczamy: Północ (N), Południe (S), Wschód (E) i Zachód (W). Każdy z tych kierunków reprezentowany jest przez odpowiednią literę, zgodnie z pierwszą literą nazwy kierunku w języku angielskim.
Czym są kierunki świata?
Kierunki świata, znane również inaczej jako strony świata lub główne kierunki geograficzne, określają orientację na kuli ziemskiej i wynikają z ruchu obrotowego Ziemi wokół własnej osi. Oś Ziemi przecina jej powierzchnię w dwóch punktach, a mianowicie w biegunie północnym i biegunie południowym. Oba te punkty łączą się nawzajem przez linie południków, które w zarysie tworzą okręgi. Dzięki temu bieguny te określają kierunki północny i południowy. Pozostałe dwa kierunki określają miejsca na horyzoncie podczas dnia równonocy (kiedy długość dnia równa jest długości nocy), gdzie Słońce wychodzi i zachodzi. Te punkty wyznaczają kierunki: wschodni i zachodni.
Główne kierunki geograficzne
Nazwy kierunków świata związane są z językiem angielskim i pochodzą od pierwszych liter tych słów. Wyróżniamy cztery kierunki główne świata. Są to:
- Północ (N – Noth) – Kierunek, który wskazuje biegun północny.
- Południe (S – South ) – Kierunek, który wskazuje biegun południowy.
- Wschód (E – East) – Oznacza miejsce, gdzie słońce wschodzi.
- Zachód (W – West) – Oznacza miejsce, gdzie słońce zachodzi.
Oznaczenia głównych kierunków i ich azymut:
- północ – N – azymut 0° (także 360°),
- południe – S – 180°,
- wschód – E – azymut 90°,
- zachód – W – azymut 270°.
Róża wiatrów
Pośrednie kierunki geograficzne
Wyodrębnia się kierunki pośrednie pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Pierwszy stopień kierunków pośrednich ma poszczególne wartości:
- północno-wschodni (NE) – azymut 45°
- południowo-wschodni (SE) – azymut 135°
- północno-zachodni (NW) – azymut 315°
- południowo-zachodni (SW) – azymut 225°.
W przypadku nazw kierunków pośrednich pierwszego stopnia konieczne jest umieszczenie członu północnego lub południowego na pierwszym miejscu, np.: północno-wschodni, zamiast wschodnio-północny.
Polskie skróty kierunków świata
Skróty kierunków świata używane w języku polskim to:
- północ – pn. lub płn.
- południe – pd. lub płd.
- wschód – wsch.
- zachód – zach.
- północny wschód – pn.-wsch. lub płn. wsch.
- północy zachód – pn.-zach. lub płn. zach.
- południowy wschód – pd.-wsch. lub płd. wsch.
- południowy zachód – pd.-zach. lub płd. zach.